جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2026 01 01 The Role of Phonetic Approaches in the Sciences and Techniques of Qurʾānic Recitation نقش گرایش‌های دانش فونتیک (آواشناسی) در علوم وفنون قرائات 7 33 11689 10.22034/qer.2025.11689 FA محمد امینی تهرانی نویسنده مسئول، استادیار جامعه المصطفی العالمیه، مجتمع عا لی قرآن وحدیث،قم،ایران Journal Article 2025 09 06 Objective: This article aims to examine the role and impact of various branches of phonetics in the development and refinement of Qurʾānic studies, particularly the science of tajwīd. The author seeks to demonstrate how different subfields of this modern linguistic discipline contribute to a deeper understanding of the Qur’an’s phonetic subtleties, the improvement of recitation pedagogy, and the analysis of its rhetorical and acoustic inimitability. Method: The study employs a descriptive–analytical method based on library research. Relevant data were collected through an extensive review of authoritative sources in both phonetics and Qurʾānic sciences. A comparative approach was subsequently adopted to correlate the various phonetic branches with core discussions in tajwīd and qirāʾāt (canonical recitations). Findings: The findings indicate that the three principal branches of phonetics—articulatory phonetics, acoustic phonetics, and auditory phonetics—play a fundamental role in precisely explaining the makhārij al-ḥurūf (points of articulation), phonetic features (ṣifāt), and rules of pronunciation, as well as in analyzing suprasegmental phenomena such as melodic patterns and pause structures (waqf) . Additionally, subsidiary branches—including applied phonetics in teaching the Qur’an to non-Arabic speakers, clinical phonetics in treating articulation disorders, historical phonetics in tracing diachronic sound change, and psychological phonetics in examining the reciprocal relationship between Qur’anic sound and human cognition and emotion—demonstrate significant applications in Qurʾānic studies. Conclusion: With its diverse orientations, phonetics provides innovative tools and perspectives for updating and enriching the traditional science of tajwīd. Employing these advances may enhance the precise understanding of the Qur’an’s acoustic inimitability, elevate the quality of recitation instruction, and offer scientific solutions for speech-related difficulties in Qurʾānic performance. هدف:دانش فونتیک یا همان «آواشناسی» که در زبان عربی «علم الأصوات» نامیده می‌شود، یکی از دانش‌های نوپدید در بررسی علمی زبان گفتاری انسان است. این دانش، بین‌المللی بوده و مورد توجه تمام کشورهای جهان قرار گرفته است. اصول و ابزار جدیدی که در این حوزه ‌به‌کار می‌روند، می‌توانند در تکمیل و به‌روزرسانی دانش‌های قرآنی و بهبود شیوهٔ استفاده از آن‌ها نقش بسزایی ایفا کنند. موضوع مقالهٔ حاضر بررسی نقش گرایش‌های مختلف این دانش در مطالعات قرآنی است. روش پژوهش روش تحقیق: در این مقاله کتابخانه‌ای و توصیفی‑تحلیلی بوده و برای تطبیق این دانش با دانش‌های قرآنی از روش تطبیقی نیز استفاده شده است. یافته ها: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که این دانش و گرایش‌های مختلف آن در حوزه‌های گوناگون مطالعات قرآنی مؤثر است؛ از جمله: تکمیل مباحث تجوید در بخش‌های صداهای کوتاه و کشیده، بررسی مخارج حروف، صفات و احکام حروف، نحوهٔ فراگیری قرآن کریم توسط افرادی که زبان اصلی‌شان عربی نیست، اثبات اعجاز بلاغی و ادبی قرآن کریم، تحلیل ظرائف آوایی قرآن.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_11689_b5e6d409e18ba36e3b52eae1624d5824.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2025 12 31 A Comparative Study of the Status of Variant Readings (Ikhtilāf al-Qirāʾāt) in the Exegetical Approaches of al-Ṭabrisī and al-Zamakhsharī بررسی تطبیقی جایگاه اختلاف قرائات در دیدگاه‌های تفسیری طبرسی و زمخشری 33 62 8600 10.22034/qer.2023.8600 FA عبداله اسفندیاری کارشناسی ارشد علوم قرآن و تفسیر، دانشگاه قم، قم، ایران علی اصغر شعاعی استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم،قم،ایران مهدی اکبرنژاد استاد تمام، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران، Journal Article 2022 09 18 Objective: This study aims to comparatively examine the status and function of variant Qurʾānic readings (ikhtilāf al-qirāʾāt) in two major exegetical works of the Islamic intellectual tradition: Jawāmiʿ al-Jāmiʿ by al-Ṭabrisī and al-Kashshāf ʿan Ḥaqāʾiq al-Tanzīl by al-Zamakhsharī. The central research problem concerns the extent to which variant readings influence the exegetical interpretations of these two scholars and how each determines the “sound” or preferable reading. Method: The study employs a descriptive–analytical methodology with a comparative framework. Data were collected through library research and close textual analysis of the two tafsīr works. The research corpus includes all Qurʾānic verses in which variant readings are explicitly discussed in these commentaries. Purposeful sampling was used to select cases where differences in reading yield interpretive variation. Qualitative content analysis was conducted based on the classical criteria for the acceptance of a reading: authenticity of transmission (ṣiḥḥat al-sanad), conformity with Arabic grammatical norms, and agreement with the rasm al-muṣḥaf. Findings: The findings indicate that both exegetes give considerable attention to variant readings; however, their approaches differ significantly. Al-Zamakhsharī demonstrates marked preference for the reading of Ḥafṣ ʿan ʿĀṣim and frequently upholds it as authoritative. In contrast, al-Ṭabrisī does not exhibit exclusive commitment to this transmission and, in certain instances, advances alternative readings, including those attributed to the Ahl al-Bayt. These methodological differences result in divergent exegetical outcomes in areas such as semantic clarification, expansion of interpretive scope, juristic inference, engagement with asbāb al-nuzūl, and literary–linguistic analysis. Conclusion: Variant readings play a decisive role in exegetical interpretation. The differing methodologies of al-Ṭabrisī and al-Zamakhsharī largely stem from their theological orientations, source Studies of Quran Reading, 2025, 13 (24) 70 authorities, and criteria for preferring one reading over another. This study highlights the importance of comparative analysis between Sunni and Shiʿi tafsīr traditions in order to attain a more comprehensive understanding of Qurʾānic meaning. هدف:این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی جایگاه اختلاف قرائات در دو تفسیر مهم جهان اسلام، یعنی «جوامع‌الجامع» اثر طبرسی (از علمای شیعه) و «الکشاف» اثر زمخشری (از علمای اهل سنت) انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، تحلیل چگونگی و میزان تأثیرگذاری اختلاف قرائات بر برداشت‌های تفسیری این دو مفسر و تشخیص قرائت صحیح از دیدگاه آنان است. روش:این تحقیق با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تطبیقی انجام شده است. داده‌های مورد نیاز از طریق مطالعه کتابخانه‌ای و بررسی دقیق تفاسیر جوامع‌الجامع و الکشاف گردآوری شده است. جامعه تحقیق شامل تمامی آیاتی است که در این دو تفسیر، اختلاف قرائت در آنها مورد بحث قرار گرفته و نمونه‌گیری به صورت هدفمند از میان این آیات صورت پذیرفته است. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها، تحلیل محتوای کیفی و مقایسه تطبیقی دیدگاه‌ها بر اساس معیارهای پذیرش قرائت (صحت سند، موافقت با قواعد عربی و مطابقت با رسم مصحف) بوده است. یافته‌ها:یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هر دو مفسر به اختلاف قرائات توجه ویژه‌ای داشته‌اند، اما رویکرد آن‌ها متفاوت است. زمخشری در الکشاف توجه عمیق و چشمگیری به قرائت حفص از عاصم داشته و در بسیاری از موارد این قرائت را به عنوان قرائت صحیح برگزیده و از آن جانب‌داری کرده است. در مقابل، طبرسی در جوامع‌الجامع چنین اهتمامی به قرائت حفص از عاصم نداشته و در برخی موارد قرائت‌های دیگری (از جمله قرائت منسوب به اهل‌بیت) را مطرح کرده است. این تفاوت رویکرد، در حوزه‌های مختلفی همچون توضیح و تبیین معنای آیه، گسترش دامنه معنایی آیات، استنباط احکام فقهی، ارتباط با اسباب نزول و جنبه‌های ادبی و لغوی، منجر به برداشت‌های تفسیری متفاوتی از سوی این دو مفسر شده است. نتیجه‌گیری:اختلاف قرائات نقش تعیین‌کننده‌ای در برداشت‌های تفسیری دارد و مفسران برای دستیابی به تفسیری صحیح، ناگزیر از توجه به این مسئله هستند. تفاوت رویکرد طبرسی و زمخشری در گزینش قرائت‌ها، عمدتاً به دلیل تفاوت در مذهب، منابع معتبر و معیارهای ترجیح قرائت نزد آن‌هاست. این مطالعه ضرورت بررسی تطبیقی تفاسیر فریقین را برای دستیابی به درکی جامع‌تر از معارف قرآنی آشکار می‌سازد.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_8600_230725a69c24042b6a433cef8039e3af.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2026 01 01 Principles of Professional Ethics in Judging Qurʾān Competitions اصول اخلاق حرفه‌ای در داوری مسابقات قرآن کریم 63 90 10258 10.22034/qer.2025.20281.1278 FA مهتاب عیدی استادیار گروه معارف اسلا می، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران، ماریه سیدقریشی نویسنده مسئول، استادیار ،دانشکده معارف واندیشه اسلا می، دانشگاه تهران، تهران، Journal Article 2025 09 09 Objective: This study seeks to identify and formulate the principles of professional ethics governing adjudication in Qurʾān competitions. The central problem addressed is the absence of a codified ethical charter for this profession, despite the widespread and continuous organization of Qurʾānic competitions in Iran. The research investigates the following question: What ethical principles ensure both accurate adjudication (i.e., correspondence with objective reality) and ethical adjudication (i.e., avoidance of injustice toward participants) ? Method: The study was conducted using the Grounded Theory methodology. Data were collected through 34 in-depth interviews and semi-structured questionnaires involving 19 judges and 15 competitors with experience at provincial and national levels. Purposeful sampling continued until theoretical saturation was achieved. Data were analyzed through open, axial, and selective coding. To deepen and substantiate the findings, relevant Islamic teachings were also incorporated into the analytical framework . Findings: Data analysis yielded 28 principles of professional ethics classified into two main categories : 1. Principles related to organizers (9 principles), including : - Selection of competent judges; - Systematization of the adjudication process; - Measurability of evaluation criteria; - Transparent communication of regulations; - Adherence to official bylaws; - Ensuring equality among participants; - Transparency in results; - Granting the right to appeal; - Implementation of second-level adjudication (supervisory review) 2. Principles related to judges (19 principles), including : - Avoidance of self-interest; - Commitment to fairness; - Acceptance of adjudication when qualified; - Awareness of the moral weight of ḥaqq al-nās (rights of individuals) ; - Avoidance of partial or fragmented judgment; - Reliance on objective criteria rather than comparative impressions; -Avoidance of speculative reasoning beyond sensory perception; - Intelligent response and emotional regulation; - Freedom from prior assumptions; - Independence of judgment; - Confidentiality; - Preservation of contestants’ dignity; - Avoidance of halo effects; - Avoidance of personality-based judgment; - Control of emotional reactions; - Maintenance of concentration; - Acceptance of fallibility Conclusion: The codification and observance of these 28 principles can enhance the quality of adjudication in Qurʾān competitions, institutionalize justice and fairness, foster Qurʾānic talent development, and promote Qurʾānic ethical values within society هدف:هدف این پژوهش، شناسایی و تدوین اصول اخلاق حرفه‌ای داوری در مسابقات قرآن کریم است. مسئله اصلی، فقدان منشور اخلاقی مدون برای این حرفه علیرغم برگزاری گسترده و مستمر مسابقات قرآنی در ایران است. این مطالعه در پی پاسخ به این پرسش است که اصول اخلاقی مؤثر در داوری درست (مصیب به واقع) و داوری اخلاقی (بدون اجحاف به حقوق شرکت‌کنندگان) کدامند؟ روش: پژوهش با روش نظریه‌سازی داده‌بنیاد (گراندد تئوری) انجام شده است. داده‌ها از طریق 34 مصاحبه عمیق و پرسشنامه نیمه‌ساختاریافته با 19 داور و 15 متسابق که تجربه حضور در سطوح ملی و استانی مسابقات را داشتند، گردآوری شد. نمونه‌گیری به صورت هدفمند و تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند و برای تعمیق یافته‌ها، از آموزه‌های اسلامی مرتبط نیز بهره گرفته شد. یافته‌ها:پس از تحلیل داده‌ها، 28 اصل اخلاق حرفه‌ای در دو مقوله اساسی استخراج شد: ۱) اصول مرتبط با برگزارکنندگان (9 اصل) شامل: انتخاب داوران شایسته، نظام‌مند کردن داوری، سنجش‌پذیری ملاک‌ها، آگاهی‌بخشی از آیین‌نامه، وفاداری به آیین‌نامه، رعایت مساوات، شفاف‌سازی نتایج، اعطای حق اعتراض، و اعمال داوری درجه‌دوم. ۲) اصول مرتبط با داوران (19 اصل) شامل: پرهیز از منفعت‌گرایی، رعایت انصاف، پذیرش داوری در صورت صلاحیت، توجه به حق‌الناس بودن داوری، پرهیز از بخشی‌نگری، تکیه بر اطلاعات نه داده‌های مقایسه‌ای، پرهیز از استدلال عقلی به جای ادراک حسی، واکنش هوشمندانه، پرهیز از پیش‌فرض‌های ذهنی و تأثیر سوابق متسابق، استقلال رأی، رازداری، حفظ کرامت متسابق، پرهیز از تأثیر ویژگی‌های غالب، پرهیز از داوری شخصیت، کنترل تأثرات عاطفی، حفظ تمرکز، و پذیرش خطاپذیری. نتیجه‌گیری:تدوین و پایبندی به این 28 اصل می‌تواند کیفیت داوری مسابقات قرآن را ارتقا داده، عدالت و انصاف را در این عرصه نهادینه کند و ضمن رشد استعدادهای قرآنی، زمینه‌ساز ترویج اخلاق قرآنی در جامعه باشد.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_10258_34364c0fccc528c8ec3e3fdcb4820499.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2026 01 01 Examining the Role of the Torah in the Preferential Evaluation of Variant Qurʾānic Readings in the Narrative Passages کارکرد تورات در ترجیح میان وجوه قرائات در قصص قرآن 91 112 10259 10.22034/qer.2024.11800.1138 FA روح الله نجفی نویسنده مسئول، دانشیار علوم قرآن وحدیث، دانشگاه خوارز می، تهران، ایران، محمد نجفی استادیار دانشگاه ولی عصر رفسنجان Journal Article 2025 09 07 Objective: This study aims to investigate the role of the Torah as one of the external contextual indicators (qarāʾin khārijiyyah) in the process of tarjīḥ (preferential evaluation) among variant Qurʾānic readings (wujūh al-qirāʾāt), particularly within the narrative passages (qaṣaṣ al-Qurʾān). The central research question concerns how the Torah’s narrative background may be utilized in assessing and selecting between competing readings. Method: The research adopts a descriptive-analytical method with a comparative approach. The research population includes all instances of variant readings in the Qurʾānic narrative verses, from which purposive sampling was conducted. Data were collected through a comparative examination of the Qurʾānic text, authoritative exegetical works (tafsīr), classical manuals of qirāʾāt, and available translations of the Torah. The analytical procedure involved comparing variant readings with the Torah as an external textual indicator and evaluating the degree of congruence between each reading and the Torah’s narrative account. Findings: The findings demonstrate that in eight instances of variant readings within Qurʾānic narratives, the Torah may function as a supporting indicator in preferring one reading over another: In Qur'an 5:23 (“yakhāfūn / yukhāfūn”), the Torah supports the active form (yakhāfūn); In 11:81 (“imraʾatuka / imraʾatuki”), the Torah corroborates the nominative reading; In 11:81 (inclusion or omission of “wa lā yaltafit minkum aḥad”), the Torah confirms the ʿUthmānic codex reading; In 2:61 (“fūmihā / thūmihā”), the Torah strengthens the non-canonical reading thūmihā (“garlic”); In 2:61 (“miṣran / Miṣra”), the Torah supports the reading without tanwīn, treating “Miṣr” as a proper noun; In 2:31 (“ʿaraḍahum / ʿaraḍahā / ʿaraḍahunna”), the Torah favors the non-canonical feminine/non-rational pronoun forms; In 2:49 (“yudhabbiḥūn / yuqattilūn”), the Torah strengthens the reading yuqattilūn; In 12:100 (“lahu / li-llāh”), the Torah supports the well-known reading lahu. Conclusion: The Torah may serve as a valid supplementary indicator alongside traditional criteria of tarjīḥ, such as conformity to the ʿUthmānic consonantal skeleton (rasm al-muṣḥaf), authenticity of transmission, and compliance with Arabic grammatical norms. Nevertheless, it does not independently determine the final preference; rather, the preferred reading is that which is supported by the cumulative weight of evidentiary indicators. This study opens a new avenue in qirāʾāt research and highlights the importance of engaging earlier scriptural traditions in Qurʾānic studies. مقاله حاضر، به بررسی نقش تورات در سنجش و ارزیابی وجوه مختلف قرائت قرآن می پردازد. مفروض تحقیق آن است که در مواضع اختلاف میان قاریان قرآن، بررسی ارزش وجوه مختلف قرائت، ضرورت دارد و در این راستا، پیشینه توراتی مضامین قرآن می تواند به عنوان یکی از قرائن و شواهد، لحاظ گردد. بدینسان در اختلافات قاریان میان وجوه «یَخافون/ یُخافون»، «إمراتَک/ إمراتُک»، «فومها/ ثومها»، «مصراً/ مصرَ»، «عَرَضَهُم/ عَرَضَها/عَرَضَهن»، «یُذَبِّحُونَ/ یُقَتِّلون»، «لَهُ / لِلّه» و ذکر یا حذف «و لا یلتفت منکم احدٌ»، می توان از پیشینه توراتی قصه های قرآن در تأیید یکی از وجوه قرائت مدد جست. تقویت برخی از وجوه قرائت قرآن توسط تورات، به معنای آن نیست که تورات، نتیجه نهایی در ترجیح میان قرائت های قرآن را رقم می زند بلکه نتیجه، همواره از جمع همه قرائن به دست می آید. از این رو، هرگاه قرائت رقیب، با شواهدی ثقیل تر از پیشینه توراتی، پیشتیبانی گردد، در فرجام امر، قرائت تأیید شونده با تورات، قرائت مختار قلمداد نمی شود.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_10259_c1a53d4e77ba30e6e3ad5916c210ce56.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2026 01 01 An Analytical Study of the Variant Readings Transmitted from the Seven Canonical Reciters in the Exegesis of Sūrat Yūnus تحلیل اختلاف قراءات سبع در تفسیر سوره یونس 113 136 10765 10.22034/qer.2024.17068.1225 FA سید محسن موسوی استادیار علوم قرآن و حدیث، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران، سحر رحیمی نویسنده مسئول،دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران، Journal Article 2025 09 10 Objective: This study examines the extent to which the variant readings (ikhtilāf al-qirāʾāt) transmitted from the Seven Canonical Reciters (al-qurrāʾ al-sabʿah) influence the meaning of the verses of Qur'an, specifically in Sūrat Yūnus. It further seeks to clarify the Qurʾān’s own position regarding these variants. The central research problem concerns whether the meanings generated by divergent readings remain consistent with the overall contextual flow (siyāq) of the verses, and which reading may be identified as the most authentic. Method: The research employs a descriptive-analytical approach, drawing upon authoritative exegetical sources—such as Majmaʿ al-Bayān, al-Kashshāf, Rūḥ al-Maʿānī, and al-Mīzān—as well as specialized works on qirāʾāt, including al-Taysīr, al-Nashr, and al-Ḥujjah. The research corpus consists of all twenty-two instances of variant readings attributed to the Seven Reciters in Sūrat Yūnus, each of which is comprehensively examined and analyzed. Findings: Out of the twenty-two cases of variant readings in Sūrat Yūnus, sixteen do not affect the semantic content of the verse, whereas six result in meaningful semantic variation. In these six instances, the widely transmitted reading of ʿĀṣim as narrated by Ḥafṣ demonstrates full consistency with the contextual coherence and internal harmony of the Qurʾānic discourse, conveying the most precise and comprehensive meaning. The semantically significant cases occur in verses 16 (lā adrākum / la-adrākum), 22 (yusayyirukum / yanshurukum), 30 (tablu / tatlu), 35 (lā yahaddī / lā yahdī), 81 (al-siḥr / āl-siḥr), and 88 (li-yuḍillū / li-yaḍillū). Conclusion: The Qurʾān, through its intrinsic coherence and unified contextual structure, preserves the authenticity of its own reading. In all instances where variant readings yield divergent meanings, the reading of ʿĀṣim through the transmission of Ḥafṣ aligns most consistently with the broader textual context. This finding indicates that, beyond the authority of transmission chains and the scholarly stature of the reciters, the Qurʾān itself functions as an independent criterion in determining the most sound reading هدف:این پژوهش با هدف بررسی میزان تأثیرگذاری اختلاف قرائات قراء سبعه بر معنای آیات سوره یونس و نیز تبیین موضع قرآن در قبال این قرائات انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، تحلیل این نکته است که آیا در موارد اختلاف قرائت، معنای حاصل شده با سیاق کلی آیات هماهنگی دارد یا خیر و کدام قرائت می‌تواند به عنوان قرائت اصیل معرفی شود. روش:تحقیق حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع معتبر تفسیری (مانند مجمع‌البیان، الکشاف، روح المعانی و المیزان) و کتب تخصصی قرائات (مانند التیسیر، النشر و الحجة) انجام شده است. جامعه تحقیق شامل تمامی موارد اختلاف قرائت قراء سبعه در سوره یونس (22 مورد) است که به صورت کامل بررسی و تحلیل شده‌اند. یافته‌ها:از مجموع 22 مورد اختلاف قرائت در سوره یونس، 16 مورد تأثیری در تغییر معنای آیه نداشته و تنها 6 مورد موجب تغییر معنا شده‌اند. در این 6 مورد، قرائت مشهور (عاصم به روایت حفص) با سیاق آیات و انسجام الفاظ قرآن سازگاری کامل داشته و معنای دقیق و کاملی را منتقل کرده است. موارد اختلاف معنادار عبارتند از: آیه 16 (لا أدراکم/ لأدراکم)، آیه 22 (یسیّرکم/ ینشرکم)، آیه 30 (تبلو/ تتلو)، آیه 35 (لایهَدّی/ لایهْدی)، آیه 81 (السّحر/ آلسّحر) و آیه 88 (لیُضلّوا/ لیَضلّوا). نتیجه‌گیری:قرآن کریم به واسطه انسجام درونی و سیاق منسجم آیات، خود از اصالت قرائت خویش صیانت کرده است. در تمام مواردی که اختلاف قرائت منجر به تغییر معنا شده، قرائت عاصم به روایت حفص به عنوان قرائت مشهور، با سیاق آیات هماهنگی کامل داشته است. این یافته نشان می‌دهد که علاوه بر اعتبار سندی و شخصیت علمی قاریان، خود قرآن نیز به عنوان معیاری مستقل می‌تواند در تشخیص قرائت صحیح نقش آفرینی کند.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_10765_f6d09b81f95d742add86abd088f9a3bd.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2025 12 31 Re-examining the Variant Reading of Q. 13:31 in Light of the Orthography of the Ṣanʿāʾ Palimpsest (Codex Ṣanʿāʾ I) بازخوانی اختلاف قرائت در آیۀ 31 سورۀ رعد بر اساس رسم الخط مصحف صنعا (1) 137 162 11683 10.22034/qer.2026.21915.1295 FA میثم کهن ترابی نویسنده مسئول، دانشیار دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائنات، ایران، Journal Article 2025 09 03 Objective: This study critically examines the variant reading in Q. 13:31 — a-fa-lam yayʾas versus a-fa-lam yatabayyan — and evaluates the authority of the reading attributed to a number of Companions, Successors, and three Imams from the Ahl al-Bayt. The central issue concerns the report attributed to Ibn ʿAbbās alleging a scribal error in the writing of the word, and the reassessment of this claim in light of the orthographic conventions of the earliest extant Qurʾānic manuscript, namely the Sanaa manuscript (Codex Ṣanʿāʾ I). Method: The research adopts a descriptive-analytical method within a critical-historical framework. Data were collected through a systematic review of classical exegetical and readings (qirāʾāt) sources (including al-Ṭabarī, al-Zamakhsharī, al-Ṭabrisī, and major works on variant readings), alongside direct examination of published images of Codex Ṣanʿāʾ I. Since Q. 13:31 is not preserved in the extant folios of this manuscript, the orthography of analogous lexical forms was analyzed in order to reconstruct the probable spelling of yayʾas and compare it with yatabayyan. Findings: The findings indicate that the reading a-fa-lam yatabayyan is transmitted from more than twenty Companions and Successors, in addition to three Imams of the Ahl al-Bayt. In the orthography of Codex Ṣanʿāʾ I, the hamzah — whether initial or medial — is neither written independently nor represented by a seat (alif or denticle). Accordingly, yayʾas would be written as yys, a form graphically indistinguishable in denticle count from ytbyn. Consequently, Ibn ʿAbbās’s claim that the discrepancy arose from a scribe’s miscounting of denticles is untenable when evaluated against this early orthographic system. Semantically, yatabayyan (“to become manifest”) aligns naturally with the verse’s context without recourse to ellipsis or interpretive strain. Conclusion: The reading a-fa-lam yatabayyan, supported by substantial transmission across both Sunnī and Shīʿī sources and compatible with the early orthographic evidence of Codex Ṣanʿāʾ I, possesses considerable credibility. Although its semantic divergence from the canonical reading a-fa-lam yayʾas — when yaʾs is interpreted as “to know” — is not substantial, the greater semantic clarity and absence of interpretive contrivance render yatabayyan preferable. This study demonstrates the heuristic value of early manuscript evidence in adjudicating long-standing debates in Qurʾānic studies. هدف:این پژوهش با هدف بررسی انتقادی اختلاف قرائت در آیه ۳۱ سوره رعد (أَفَلَمْ یَیْأَسِ/ أَفَلَم یَتَبَیّنَ) و ارزیابی اعتبار قرائت منسوب به جمعی از صحابه، تابعین و امامان معصوم (ع) انجام شده است. مسئله اصلی، تحلیل گزارش ابن عباس درباره خطای کاتب در نگارش این واژه و بازخوانی این قرائت بر اساس کهن‌ترین مصحف موجود یعنی مصحف صنعا (۱) است. روش:این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد انتقادی-تاریخی انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعه کتابخانه‌ای منابع تفسیری و قرائات (چون تفاسیر طبری، زمخشری، طبرسی و کتب قرائات) و نیز بررسی مستقیم تصاویر منتشرشده از مصحف صنعا (۱) گردآوری شده است. با توجه به نبود آیه مورد بحث در صفحات موجود، با بررسی رسم‌الخط واژگان مشابه در این مصحف، شیوه نگارش واژه «ییأس» بازسازی و تحلیل شده است. یافته‌ها:یافته‌ها نشان می‌دهد که قرائت «أَفَلَم یَتَبَیّنَ» از بیش از بیست نفر از صحابه و تابعین و سه امام معصوم (ع) نقل شده است. در رسم‌الخط مصحف صنعا، همزه در میان کلمه نه تنها نوشته نمی‌شود، بلکه پایه‌ای (همچون الف یا دندانه) نیز برای آن در نظر گرفته نمی‌شود. بر این اساس، واژه «ییأس» در این رسم‌الخط به صورت «ییس» نوشته می‌شود که با «یتبین» از نظر تعداد دندانه‌ها تفاوتی ندارد. بنابراین، ادعای ابن عباس درباره اشتباه کاتب در شمارش دندانه‌ها بر اساس این مصحف منتفی است. همچنین، معنای «یتبین» (آشکار شدن) بدون نیاز به تقدیر و تکلف، با سیاق آیه سازگار است. نتیجه‌گیری:قرائت «أَفَلَم یَتَبَیّنَ» با پشتوانه نقلی قوی از منابع فریقین و نیز هماهنگی با رسم‌الخط کهن مصحف صنعا، از اعتبار قابل توجهی برخوردار است. اگرچه این قرائت با قرائت مشهور (أَفَلَمْ یَیْأَسِ) در صورت تفسیر یأس به علم، تفاوت معنایی فاحشی ندارد، اما وضوح معنایی و عدم نیاز به تقدیر، آن را به قرائتی مرجح تبدیل می‌کند. این پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از شواهد مکتوب کهن می‌تواند در داوری درباره قرائات راهگشا باشد.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_11683_3446871f9b2f7a2e45c5106e81c76aac.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2025 12 31 Critical Reassessment of the Theory of Textual Continuity Based on François Déroche's Codicological Findings بازخوانی انتقادی نظریه تداوم متن بر اساس یافته های نسخه شناختی فرانسوا دروش 163 190 11718 10.22034/qer.2025.11718 FA محمدعلی رضایی اصفهانی رئیس انجمن قرآن پژوهی حوزه علمیه،قم،ایران، عباس کریمی نویسنده مسئول، عضو انجمن قرآن ومستشرقان حوزه علمیه ،قم،ایران، Journal Article 2025 09 08 Objective: This article critically reassesses the Islamic doctrine of the Qurʾān’s perfect textual continuity (tawātur) in light of François Déroche’s codicological and palaeographical findings. It asks to what extent his empirical work challenges or confirms the belief that the received text has been preserved unchanged since its revelation. Method: The study adopts a descriptive-analytical approach, drawing principally on Déroche’s analyses of the Codex Parisino-petropolitanus, the Ṣanʿāʾ palimpsest, and Umayyad-era Qurʾāns, supplemented by Shīʿī theological distinctions between the mass-transmitted status of the original text and that of the variant readings (qirāʾāt). Findings: Déroche’s evidence reveals a period of early textual pluralism. The Parisino-petropolitanus codex, copied by at least five scribes in the Ḥijāzī script, displays orthographic inconsistencies, variant verse divisions, and idiosyncratic spellings that contradict the image of a single, fixed archetype from the start. The lower layer of the Ṣanʿāʾ palimpsest preserves a non-ʿUthmānic textual tradition deliberately erased and replaced, attesting to the political suppression of competing codices. Simultaneously, the consonantal skeleton (rasm) exhibits remarkable early stability, and the rapid spread of ʿUthmānic-based manuscripts across the Umayyad realm shows that standardization, though gradual and contested, was ultimately highly successful. This standardization evolved from plain Ḥijāzī fragments to ornamented Kufic copies over several decades, indicating a process rather than an instantaneous event. Conclusion: Déroche’s work does not invalidate the principle of continuity but profoundly historicizes it. By applying the Shīʿī framework that distinguishes the tawātur of the Qurʾān’s core text from the non-tawātur nature of variant readings, the article redefines continuity not as letter-for-letter transmission of a frozen codex from day one, but as the faithful preservation of the revealed kernel within a dynamic and gradual process of scribal canonization. This interpretation reconciles empirical manuscript evidence with the theological conviction of divine protection هدف: این مقاله به بازخوانی انتقادی آموزهٔ اسلامیِ پیوستگیِ کامل قرآن در پرتو یافته‌های نسخه‌شناسی فرانسوا دِروش می‌پردازد. مسئله این است که پژوهش تجربی او تا چه اندازه باور به محفوظ‌ ماندن متن دریافتی بدون تغییر از زمان نزول را به چالش می‌کشد یا تأیید می‌کند. روش: این مطالعه رویکردی توصیفی-تحلیلی دارد و عمدتاً بر تحلیل‌های دِروش از نسخهٔ خطی پاریس-سن پترزبورگ، پالیمپسست صنعا، و قرآن‌های دورهٔ اموی استوار است و از تمایزهای الهیاتی شیعه میان تواتر متن اصلی از یک سو و عدم تواتر قرائات از سوی دیگر بهره می‌برد. یافته‌ها: شواهد ارائه‌شده از سوی دِروش از دوره‌ای از تکثر متنی اولیه پرده برمی‌دارد. نسخهٔ خطی پاریس-سن پترزبورگ که حداقل پنج کاتب به خط حجازی کتابت کرده‌اند، ناهماهنگی‌های املایی، تقسیم‌بندی‌های متفاوت آیات و املای خاصِ کاتبان را نشان می‌دهد که با انگارهٔ یک نمونهٔ ازلی واحد و تثبیت‌شده از همان آغاز در تضاد است. لایهٔ زیرین پالیمپسست صنعا سنتی متنی غیرعثمانی را حفظ کرده که عامدانه محو و جایگزین شده است و به سرکوب سیاسی مصاحف رقیب گواهی می‌دهد. هم‌زمان، اسکلت همخوان یا رسم پایداری چشمگیری را در همان اوایل کار نشان می‌دهد، و گسترش سریع مصاحف مبتنی بر متن عثمانی در سراسر قلمرو اموی نشان می‌دهد که استانداردسازی، هرچند تدریجی و مناقشه‌آمیز، در نهایت به‌شدت موفق بوده است. این استانداردسازی از پاره‌نوشته‌های سادهٔ حجازی تا نسخه‌های کوفی تزیین‌شده در طول چندین دهه تکامل یافت که بر وجود یک فرایند دلالت دارد، نه رویدادی آنی.. نتیجه‌گیری: کار دِروش اصل پیوستگی را باطل نمی‌کند، بلکه آن را عمیقاً تاریخی‌سازی می‌نماید. این مقاله با کاربست چارچوب شیعی که میان تواتر متن هسته‌ای قرآن و ماهیت غیرمتواتر قرائات تمایز قائل می‌شود، پیوستگی را نه انتقال واژه‌به‌واژهٔ مصحفی منجمد از روز نخست، بلکه به مثابهٔ نگهداری وفادارانهٔ هستهٔ وحیانی‌شده در دل فرایندی پویا و تدریجی از قانونمندسازی کاتبان بازتعریف می‌کند. این تفسیر، شواهد تجربی نسخه‌های خطی را با اعتقاد الهیاتی به حفاظت الهی آشتی می‌دهد..

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_11718_54893f7fddc66e0b62611b17c5584752.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2026 01 01 An Analysis of Meaning-Oriented Qur’anic Recitation in the Conduct of the Prophet and the Ahl al-Bayt (AS) تحلیل تلاوت معنامحور قرآن در سیره پیامبر(ص) و اهل بیت (ع) 191 224 11684 10.22034/qer.2026.20107.1275 FA محمدعلی خرمی نویسنده مسئول،دانشجوی دکتری،رشته تفسیر تطبیقی قرآن کریم،دانشگاه علوم و معارف قرن کریم،قم،ایران محمد امینی تهرانی استادیار جامعه المصطفی العالمیه،گروه تفسیر،مجتمع عالی قران وحدیث Journal Article 2025 09 07 Objective: This study aims to identify and analyze the characteristics of meaning-oriented recitation (tilāwah maʿnā-maḥwar) of the Noble Qur’an in the verbal and practical conduct (sīrah) of the Prophet of Islam, Muhammad (SAWW), and the Ahl al-Bayt (AS). The central research question explores which features distinguished the recitation of the Infallibles (AS) such that it profoundly influenced listeners, and how contemporary reciters may benefit from this model to enhance the spiritual and communicative quality of their recitation. Method: The research adopts a qualitative, descriptive-analytical approach based on authoritative library sources, including classical exegetical, ḥadīth, and historical works from both Sunni and Shiʿi traditions. Relevant narrations concerning the Qur’anic recitation of the Infallibles (AS) were systematically collected and thematically analyzed. The extracted data were categorized into conceptual dimensions and examined through a structured analytical framework. Findings: The findings demonstrate that the meaning-oriented recitation of the Infallibles (AS) may be analyzed within three principal dimensions: Spiritual-Devotional Dimension: including sincerity of intention, seeking refuge (istiʿādhah), outward and inward purity, contemplation (tadabbur), humility (khushūʿ), and reverential awe. Structural-Technical Dimension (Geometry of Recitation): Technical aspects: beautiful voice, appropriate melody and modulation, controlled vocal ornamentation (tarjīʿ), sorrowful tone, measured recitation (tartīl), reflective pauses, observance of tajwīd and eloquence, and recitation according to authentic Arabic melodic modes. Content-structural aspects: adherence to the widely accepted canonical reading and avoidance of anomalous recitations. Impact-Oriented Dimension: repetition of verses for deeper internalization, contextual selection of verses appropriate to time and place, passionate and heartfelt delivery, and effective modulation of vocal intensity to convey meaning. Conclusion: The sīrah of the Prophet (SAWW) and the Ahl al-Bayt (AS) presents a comprehensive paradigm of meaning-centered recitation, integrating spirituality, authentic recitational technique, and communicative effectiveness. Contemporary reciters can elevate their performance by simultaneously attending to these three dimensions, thereby transforming recitation into a spiritually resonant and socially impactful act aligned with divine guidance. هدف:این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل ویژگی‌های تلاوت معنامحور قرآن کریم در سیره قولی و عملی پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، پاسخ به این پرسش اساسی است که تلاوت معصومان (ع) چه ویژگی‌هایی داشت که چنین تأثیر عمیقی بر شنوندگان می‌گذاشت و قاریان معاصر چگونه می‌توانند از این الگو برای ارتقای تلاوت خود بهره‌مند شوند؟ روش: این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس منابع کتابخانه‌ای معتبر (تفاسیر، کتب روایی و تاریخی) و با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای علمی مرتبط انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق بررسی روایات منقول از معصومان (ع) در منابع معتبر شیعه و سنی گردآوری و سپس با رویکردی موضوعی و تحلیلی، ویژگی‌های تلاوت آنان در ابعاد مختلف دسته‌بندی و تحلیل شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تلاوت معنامحور معصومان (ع) را می‌توان در سه بُعد اصلی تحلیل کرد: ۱) بُعد معنوی و عبادی شامل مؤلفه‌هایی چون اخلاص در نیت، استعاذه، طهارت ظاهری و باطنی، تدبر، خشوع و خوف الهی. ۲) بُعد هندسه تلاوت که خود به دو بخش فنی (با مؤلفه‌های صوت زیبا، لحن و نغمه، ترجیع، تلاوت محزون، ترتیل، وقف همراه با تدبر، رعایت تجوید و فصاحت، و قرائت مطابق الحان عرب) و محتوایی-ساختاری (با تأکید بر قرائت مطابق قرائت مشهور) تقسیم می‌شود. ۳) بُعد تأثیرگذاری شامل مؤلفه‌های تکرار آیات، انتخاب آیات متناسب با شرایط زمانی و مکانی، تلاوت با شور و اشتیاق، و بهره‌گیری از اوج و فرود مناسب صدا برای انتقال معنا. نتیجه‌گیری:سیره معصومان (ع) در تلاوت قرآن، الگویی جامع و کامل از تلاوت معنامحور را ارائه می‌دهد که تلفیقی از معنویت، فنون اصیل قرائت و توجه به تأثیرگذاری بر مخاطب است. قاریان معاصر می‌توانند با تأسی به این الگو و توجه هم‌زمان به ابعاد سه‌گانه مذکور، تلاوتی هنرمندانه، تأثیرگذار و هماهنگ با معارف الهی ارائه دهند.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_11684_2df01e7531c4fe17fbc887d20cf27c10.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2025 12 31 The Relationship between Variant Readings and the Rhetorical Inimitability (Iʿjāz Bayānī) of Selected Verses from Sūrat al-Kahf رابطه اختلاف قرائات با اعجاز بیانی در آیات منتخب سوره کهف 225 248 11688 10.22034/qer.2026.19674.1274 FA صادق قاسم زاده دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، ایران سهیلا پیروزفر دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران، Journal Article 2025 09 01 Objective: This study investigates the impact of Qurʾānic variant readings (ikhtilāf al-qirāʾāt) on the rhetorical and stylistic inimitability (iʿjāz bayānī) of the Qurʾān, with particular focus on five selected verses from Quran, Sūrat al-Kahf (18:17, 25, 36, 44, and 47). Special emphasis is placed on the reading of ʿĀṣim (riwāyat Ḥafṣ). The principal research problem concerns how variant readings influence the semantic and rhetorical subtleties of these verses and whether the reading of ʿĀṣim demonstrates superior coherence and preservation of the Qurʾān’s rhetorical inimitability. Method: The study adopts a qualitative descriptive-analytical approach, drawing upon authoritative sources in Qurʾānic sciences, qirāʾāt, and tafsīr. All instances of variant readings in Sūrat al-Kahf constitute the research population, from which five verses were purposively selected due to their rhetorically significant variations. Data were collected through comparative analysis of the Seven Readings as documented in classical works such as al-Sabʿah fī al-Qirāʾāt by Ibn Mujahid and al-Taysīr fī al-Qirāʾāt al-Sabʿ by Abu Amr al-Dani, alongside rhetorical exegeses including al-Kashshāf by Al-Zamakhshari and Rūḥ al-Maʿānī by Mahmud al-Alusi. Findings: Analysis of the five selected verses reveals that certain variants exert meaningful rhetorical effects: 18:17 (tazāwaru / tazzāwaru / tazwaruّ): The reading of ʿĀṣim (tazāwaru) depicts the sun’s movement as gentle and natural, harmonizing with the miraculous yet orderly preservation of the Companions of the Cave; 18:25 (thalātha miʾatin / thalātha miʾati sinīn): The tanwīn form (miʾatin) is syntactically standard and rhetorically clearer. 18:36 (minhā / minhumā): The singular pronoun (minhā) coheres fully with the antecedent jannatahu in the previous verse, avoiding ambiguity; 18:44 (al-walāyah / al-wilāyah; al-ḥaqqi / al-ḥaqqu): The reading of ʿĀṣim (al-walāyatu li-llāhi al-ḥaqqi) underscores God’s rightful spiritual authority grounded in truth; 18:47 (nusayyiru / tusayyaru): The first-person plural active form (nusayyiru) emphasizes God’s direct agency and absolute power in setting the mountains in motion. Conclusion: The reading of ʿĀṣim demonstrates greater rhetorical coherence and semantic clarity in conveying the Qurʾān’s stylistic inimitability. Excessive emphasis on multiple variants—particularly within the domain of farsh al-ḥurūf—without due regard for rhetorical consequences may introduce ambiguity and diminish the impact of the Qurʾān’s expressive miracle. Prioritizing the reading of ʿĀṣim as a primary standard for recitation and interpretation is therefore presented as the most effective means of safeguarding the Qurʾān’s rhetorical authenticity. هدف:این پژوهش با هدف بررسی تأثیر اختلاف قرائات قرآن کریم بر اعجاز بیانی و بلاغی آن، با تمرکز بر پنج آیه منتخب از سوره کهف و با تأکید ویژه بر قرائت عاصم انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، تحلیل چگونگی تأثیرگذاری اختلاف قرائات بر ظرافت‌های معنایی و بلاغی آیات و تبیین دلایل برتری قرائت عاصم در حفظ انسجام و اعجاز بیانی قرآن است. روش:این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر علوم قرآنی، قرائات و تفسیر انجام شده است. جامعه تحقیق شامل تمامی موارد اختلاف قرائت در سوره کهف است که از این میان، پنج آیه (17، 25، 36، 44 و 47) به عنوان نمونه هدفمند انتخاب شده‌اند. داده‌ها از طریق بررسی تطبیقی قرائات سبعه در کتب معتبر قرائات (مانند کتاب السبعة ابن مجاهد و التیسیر دانی) و تحلیل تفاسیر بلاغی (چون الکشاف زمخشری و روح المعانی آلوسی) گردآوری و تحلیل شده‌اند. یافته‌ها: تحلیل پنج آیه منتخب نشان داد که اختلاف قرائات در موارد زیر تأثیر بلاغی معناداری دارد: - آیه 17 (تَزاوَرُ/ تَزَّاوَرُ/ تَزوَرُّ): قرائت عاصم (تَزاوَرُ) با تصویر حرکت آرام و طبیعی خورشید، هماهنگی بیشتری با فضای معجزه‌آسای داستان اصحاب کهف دارد. - آیه 25 (ثَلاثَ مِائَةٍ/ ثَلاثَ مِائَةِ): قرائت با تنوین (مِائَةٍ) از نظر نحوی رایج‌تر و از نظر بلاغی شفاف‌تر است. - آیه 36 (مِنْهَا/ مِنْهُمَا): قرائت مفرد (مِنْهَا) با ضمیر «جَنَّتَهُ» در آیه قبل هماهنگی کامل دارد و از ابهام جلوگیری می‌کند. - آیه 44 (الوَلایة/ الوِلایة و الحقِّ/ الحقُّ): قرائت عاصم (الوَلایةُ للهِ الحَقِّ) بر سرپرستی دینی خداوند بر اساس حق تأکید می‌کند. - آیه 47 (نُسَیِّرُ/ تُسَیَّرُ): قرائت عاصم با صیغه متکلم مع الغیر، بر نقش مستقیم و قدرت مطلق خداوند در به حرکت درآوردن کوه‌ها تأکید دارد. نتیجه‌گیری:قرائت عاصم به دلیل هماهنگی بیشتر با ساختار بلاغی و انسجام معنایی قرآن، در انتقال اعجاز بیانی کلام الهی بر سایر قرائات برتری دارد. استفاده افراطی از قرائات متعدد و تأکید بر فرش الحروف، بدون توجه به پیامدهای بلاغی، می‌تواند به ایجاد ابهام در مفاهیم قرآنی و کاهش تأثیر اعجاز بیانی آن منجر شود. از این رو، تمرکز بر قرائت عاصم به عنوان معیار اصلی تلاوت و تفسیر، بهترین راه برای حفظ اصالت بیانی قرآن است.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_11688_9a503c8017902c56916a60370d64783c.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2025 12 31 A Comparative Rijālī Evaluation of Ḥafṣ and Shuʿbah in the Fields of Ḥadīth and Qirāʾah مقایسۀ وضعیت رجالی حفص و شعبة در حوزۀ حدیث و قرائت 249 286 11685 10.22034/qer.2025.19578.1270 FA حامد شریفی نسب دانش آموختۀ دکتری دانشگاه تهران، دانش آموختۀ حوزه علمیه قم 0000-0003-1321-0958 Journal Article 2025 09 08 Objective: This study aims to comparatively assess the rijālī status of Ḥafṣ b. Sulaymān and Shuʿbah b. ʿAyyāsh, the two principal transmitters of the reading of ʿĀṣim, within the twin disciplines of ḥadīth transmission and Qurʾānic recitation (qirāʾah). The central problem concerns evaluating the isnād credibility of their narrations and recitational transmissions in light of Sunni biographical-critical sources. Method: Employing a library-based descriptive-analytical method, the study systematically gathers and analyzes rijālī appraisals of both transmitters from major Sunni authorities — such as Yahya ibn Ma'in, Muhammad al-Bukhari, Ibn Abi Hatim, Ibn Adi, and Al-Dhahabi. Their respective standings in terms of ʿadālah (uprightness) and ḍabṭ (precision) are then comparatively evaluated across both fields. Findings: The results indicate that Shuʿbah b. ʿAyyāsh is widely deemed reliable (thiqah) and upright by leading Sunni critics. His ḥadīths and recitational transmission were accepted by major traditionists, including al-Bukhārī and the compilers of the Four Sunan. Although a decline in his memory during old age is acknowledged, reliance on his written materials compensates for this deficiency. In contrast, Ḥafṣ b. Sulaymān is subject to extensive criticism in the rijāl literature. His uprightness has not been established; rather, he has been accused of falsehood by several early critics. While some reports suggest his superiority over Shuʿbah in memorization of ʿĀṣim’s reading, such relative strength in retention cannot compensate for the absence of verified integrity. The later theory—advanced by al-Dhahabī—distinguishing between Ḥafṣ’s weakness in ḥadīth and reliability in qirāʾah lacks explicit support in early rijāl authorities. Conclusion: Given the verified integrity and reliability of Shuʿbah and the absence of comparable accreditation for Ḥafṣ, Shuʿbah’s transmission—both in ḥadīth and recitation—possesses stronger rijālī support. This conclusion bears significance for isnād evaluation and for determining normative preference between the two principal transmissions of ʿĀṣim’s reading هدف:این پژوهش با هدف مقایسه وضعیت رجالی حفص بن سلیمان و شعبه بن عیّاش، دو راوی مشهور قرائت عاصم، در دو حوزه حدیث و قرائت انجام شده است. مسئله اصلی، ارزیابی اعتبار سندی روایات و قرائت این دو راوی با توجه به منابع رجالی اهل‌سنت است. روش:این مطالعه با روش کتابخانه‌ای و توصیفی-تحلیلی، توصیفات رجالی حفص و شعبه را در منابع معتبر رجالی و حدیثی اهل‌سنت (مانند آثار ابن‌معین، بخاری، ابن‌ابی‌حاتم، ابن‌عدی، ذهبی و...) گردآوری و تحلیل کرده و وضعیت آنان را از نظر عدالت و ضبط در دو حوزه حدیث و قرائت مقایسه نموده است. یافته‌ها:نتایج نشان می‌دهد که شعبه بن عیّاش از نظر عدالت و وثاقت مورد تأیید عالمان رجال است و حدیث و قرائت او مورد پذیرش محدثان بزرگی چون بخاری و صاحبان سنن چهارگانه قرار گرفته است. ضعف حافظه او در کهنسالی، با اعتماد به مکتوباتش جبران می‌شود. در مقابل، حفص بن سلیمان با تضعیفات گسترده‌ای از سوی عالمان رجال مواجه است و عدالتش اثبات نشده، بلکه به کذب متهم شده است. با وجود برتری نسبی حافظه او بر شعبه، این برتری نمی‌تواند فقدان عدالت را جبران کند. نظریه تفکیک حوزه حدیث و قرائت برای حفص که توسط متأخرانی مانند ذهبی مطرح شده، فاقد پشتوانه رجالی متقدم است. نتیجه‌گیری: با توجه به احراز عدالت و وثاقت شعبه و عدم احراز آن برای حفص، روایت و قرائت شعبه از اعتبار بیشتری برخوردار است. این نتیجه در ارزیابی سندی روایات و قرائات منقول از این دو راوی و در گزینش قرائت معیار، حائز اهمیت است.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_11685_d25d5ee2cd0b2eaf5949e5153a0b498c.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2026 01 01 Exploring the Influence of Companions’ Qirāʾāt on Early Sunni Tafsīr واکاوی تحلیلی تأثیر قرائات صحابه بر تفاسیر متقدم 287 316 11686 10.22034/qer.2026.19292.1267 FA امنه امیدی استادیار گروه علوم قرآن و حدیث مرکز آموزش عا لی اقلید، اقلید، ایران: سید سجاد غلامی نویسنده مسئول، استادیار گروه الهیات دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران، فاطمه امیدی دانشآموختهٔ کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران، Journal Article 2025 09 09 Objective: This study investigates the impact of the Qurʾānic recitations (qirāʾāt) of the Companions—particularly ʿAbdullah ibn Masʿūd and Abī ibn Kaʿb—on early Sunni tafsīr (1st–4th centuries AH). The primary research question examines how and to what extent these qirāʾāt influenced the exegetical approaches of early commentators, and their relation to the standardized ʿUthmānī codex. Method: A descriptive-analytical approach was employed, focusing on key early Sunni tafsīrs: Maʿānī al-Qurʾān by al-Farrā, Tafsīr al-Qurʾān al-ʿAẓīm by Ibn Abi Hatim al-Rāzī, and Iʿrāb al-Qurʾān by Al-Naḥḥās. Instances of the Companions’ qirāʾāt were systematically collected and analyzed, with attention to their alignment or divergence from the ʿUthmānī qirāʾah and the interpretive approach of the commentator (reporting, explanatory, or analytical). Findings: Research findings indicate that the majority of the companions' opinions in early commentaries pertain to Abdullah ibn Mas'ud and Ubay ibn Ka'b. Commentators, while referencing the well-known and widespread recitations, also alluded to the recitations of these two companions. However, these references were primarily reportative, and the commentators did not engage in analyzing, clarifying, or prioritizing the companions' recitations. In numerous instances, such as in verses Baqarah 78, Baqarah 24, Kahf 4, Kahf 8, and Zummar 3, commentators treated the companions' recitations as their interpretive theories rather than independent recitations. Furthermore, the recitations of Ibn Mas'ud and Ubay ibn Ka'b were sometimes in agreement with the prevalent recitation (e.g., Yunus 2 and Insan/4) and sometimes divergent (e.g., Baqarah 322 and Al-Imran 818). In cases of discrepancy, commentators, without favoring a particular recitation, contented themselves with merely reporting the difference. Conclusion: Despite the formal establishment of the ʿUthmānī codex, early Sunni exegetes did not omit reference to the Companions’ qirāʾāt. Their approach was largely cautious and reporting-oriented; they recognized these readings as exegetical insights rather than independent textual variants to rival the ʿUthmānī text. This cautious approach reflects: (1) the marginalization of non-ʿUthmānī codices, and (2) uncertainty regarding the permissibility of elevating or interpreting variant readings. Nonetheless, the consistent reporting of these qirāʾāt indicates the exegetes’ effort to preserve the interpretive heritage of the pious predecessors, illuminating the early interplay between Companion recitations and Sunni exegetical tradition هدف: این پژوهش با هدف واکاوی تأثیر قرائات صحابه (به ویژه عبدالله بن مسعود و ابی بن کعب) بر تفاسیر متقدم اهل سنت (قرن اول تا چهارم هجری) انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، تحلیل چگونگی و میزان تأثیرگذاری قرائات صحابه بر آرای تفسیری مفسران متقدم و مقایسه جایگاه این قرائات با قرائت مشهور منسوب به مصحف عثمانی است. روش: این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با بررسی تفاسیر متقدم اهل سنت مانند «معانی القرآن» فراء، «تفسیر القرآن العظیم» ابن ابی حاتم رازی و «اعراب القرآن» نحاس انجام شده است. جامعه تحقیق شامل تمامی موارد ذکر قرائات صحابه در این تفاسیر است که با نمونه‌گیری هدفمند، موارد شاخص استخراج و تحلیل شده‌اند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بیشترین آرای صحابی در تفاسیر متقدم، مربوط به عبدالله بن مسعود و ابی بن کعب است. مفسران ضمن اشاره به قرائت مشهور و متداول، به قرائات مورد نظر این دو صحابی نیز اشاره کرده‌اند، اما این اشاره‌ها عمدتاً جنبه گزارشی داشته و مفسران به تحلیل، تبیین یا ترجیح قرائات صحابه نپرداخته‌اند. در موارد متعددی (مانند آیات بقره/۱۸، بقره/۱۲۶، کهف/۱۶، کهف/۸۰ و زمر/۵۳) مفسران قرائات صحابه را به عنوان نظریه تفسیری آنان تلقی کرده و نه قرائتی مستقل. همچنین، قرائات ابن مسعود و ابی بن کعب گاه با قرائت مشهور هماهنگ بوده (مانند یونس/۲۷ و انسان/۴) و گاه متفاوت (مانند بقره/۲۲۸ و آل‌عمران/۱۸۱) که در موارد اختلاف، مفسران بدون ترجیح یک قرائت، صرفاً به گزارش اختلاف بسنده کرده‌اند. نتیجه‌گیری: اگرچه با رسمیت یافتن مصحف عثمانی، صلاحیت تلاوت دیگر مصاحف مورد تردید قرار گرفت، مفسران متقدم خود را از ذکر قرائات صحابه بی‌نیاز ندیدند. با این حال، رویکرد آنان صرفاً گزارشی بود و قرائات صحابه را به عنوان منبعی مستقل در کنار قرائت مشهور مورد توجه قرار ندادند. این امر نشان‌دهنده نگاه محتاطانه مفسران به قرائات غیرمشهور و التزام عملی آنان به رسم‌الخط مصحف عثمانی است، هرچند از ذکر قرائات صحابه به عنوان میراث تفسیری سلف صالح غفلت نکرده‌اند.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_11686_7a7e28072659b1b252aa38a6ef599aa7.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2025 12 31 Components Influencing the Impact of Qurʾānic Recitation on Listeners مؤلفه‌‌های اثرگذاری تلاوت آوایی قرآن بر مستمعین 317 340 11687 10.22034/qer.2026.16730.1217 FA احمد ربانی خواه نویسنده مسئول، استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور، تهران، ایران مسعود موحدی راد کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه پیام نور مرکز نیشابور،نیشابور، ایران، Journal Article 2025 09 16 Objective: This study aims to identify and analyze the key components that make Qurʾānic recitation (tilāwah) impactful on listeners. The central research question explores the conditions and features that allow a recitation to resonate spiritually, emotionally, and aesthetically with the audience. Method: A descriptive-analytical approach with library-based research was employed. Data were collected from classical sources including tafsīr, ḥadīth, historical accounts, and works on musicology and phonetics, as well as through qualitative analysis of recordings by prominent Qurʾān reciters (e.g., Muḥammad Rafʿat, Muṣṭafā Ismāʿīl, ʿAbdulbasit ʿAbdulsamad, and Muḥammad Ṣādiq Minshāwī). Components were extracted via content analysis and categorized based on theoretical and practical observations. Findings: Five primary components were identified as critical to the impact of recitation: Khushūʿ (Spiritual Reverence): Deep humility and consciousness of God that elevates recitation beyond technical execution. Exemplified by reciters such as Minshāwī, whose recitations evoke spiritual awe. Variety (Tonality and Modulation): Utilization of the full vocal range and multiple melodic scales to maintain listener engagement. Rafʿat excels in tonal diversity, while Ismāʿīl demonstrates mastery in melodic modulation. Adherence to Natural Emphasis (Nabr/Takyeh): Respecting the natural rhythm and stress of words, essential for accurate meaning transmission and aesthetic harmony. Notable in recitations of ʿAbdulbasit and Al-Bannā. Cohesion (Continuity of Tone): Maintaining sonic and tonal consistency across consecutive passages to ensure the recitation is perceived as a unified whole. Harmony (Alignment of Melody with Meaning): Selecting melodic modes compatible with the content of the verses—e.g., Maqām Ṣabā for verses of warning, Maqām Rāst for verses of glad tidings, and Maqām Ḥijāz for martial verses. Conclusion: Impactful Qurʾānic recitation results from the artistic integration of the divine text with melodic expression, contingent upon adherence to the five components: khushūʿ, variety, natural emphasis, cohesion, and harmony. When these are observed, recitation functions not only as devotional practice but also as a culturally and emotionally engaging medium that communicates the spiritual message of the Qurʾān effectively. The study highlights the multi-dimensional nature of recitation as worship, art, and ethical expression, offering a comprehensive framework for reciters, instructors, and scholars. هدف: این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار تلاوت آوایی قرآن کریم بر مخاطبان و مستمعین انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، پاسخ به این پرسش است که با رعایت چه شرایط و ویژگی‌هایی می‌توان انتظار داشت تلاوت قرآن بر شنوندگان اثرگذار باشد و آنان را تحت تأثیر قرار دهد. روش:پژوهش حاضر به شیوه کتابخانه‌ای و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعه منابع معتبر (شامل کتب تفسیری، روایی، تاریخی و آثار مرتبط با موسیقی و آواشناسی) و نیز تحلیل اجراهای ملموس قاریان برجسته جهان اسلام گردآوری و سپس با رویکردی تحلیلی، مؤلفه‌های اثرگذاری استخراج و دسته‌بندی شده‌اند. یافته‌ها:یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پنج مؤلفه اصلی در اثرگذاری تلاوت قرآن بر مستمعین نقش دارند: ۱) خشوع: حالتی روحانی که از تقوای الهی سرچشمه می‌گیرد و تلاوت را از سطح اجرای صرفاً فنی فراتر می‌برد. ۲) تنوع: استفاده از گستره کامل صدا و به‌کارگیری طیف گوناگونی از نغمات و پرده‌های صوتی. ۳) رعایت تکیه‌ها (نبر): توجه به ضرب‌آهنگ طبیعی کلمات و عبارات قرآنی که در انتقال صحیح معنا نقش اساسی دارد. ۴) همگونی: رعایت پیوستگی صوتی و لحنی در فرازهای متوالی تلاوت. ۵) هماهنگی: انتخاب نغمات متناسب با محتوای آیات (مانند استفاده از مقام صبا برای آیات عذاب و مقام راست برای آیات بشارت). نتیجه‌گیری: تلاوت اثرگذار قرآن حاصل تلفیق هنرمندانه کلام وحی با نغمات آسمانی است، مشروط به رعایت مؤلفه‌های پنج‌گانه مذکور. قاریان با التزام به این اصول می‌توانند تلاوتی ارائه دهند که افزون بر جنبه عبادی، به‌عنوان ابزاری فرهنگی و هنری در جذب مخاطبان و انتقال پیام الهی مؤثر باشد.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_11687_7b567c9b439eccaa42d293ca7906a3e7.pdf

جامعه المصطفی العالمیه مطالعات قرائت قرآن 2676-6906 13 25 2025 12 31 An Examination of Angelika Neuwirth's Approach to the Concept of the Qur'anic Muṣḥaf بررسی رویکرد آنگلیکا نویورت به مفهوم مصحف قرآنی 341 370 11717 10.22034/qer.2025.11717 FA فهیمه کلباسی نویسندۀ مسئول، استادیار گروه الهیات گرایش قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور استان تهران، ایران، Journal Article 2025 09 12 Objective: This article aims to systematically analyze and critically evaluate Angelika Neuwirth’s approach to the Qur’anic concept of the muṣḥaf. The central question concerns understanding the muṣḥaf as a written text and its relationship with the Qur’an as an oral proclamation. Methodology: Utilizing an analytical-critical method, the study examines Neuwirth’s “Corpus Coranicum” project and her theoretical foundations (including late antique contextualization, the Qur’an/muṣḥaf distinction, intertextuality, and orality theory). It identifies her achievements while offering a structural and methodological critique. Findings: Neuwirth’s foremost achievement is reviving a context-sensitive historicity of the Qur’an and providing a new, rich framework in Western Qur’anic studies. However, her approach suffers from fundamental limitations: the risk of reductionism in the oral/written dichotomy, excessive reliance on classical Nöldekean dating, relative neglect of the intra-Islamic exegetical tradition, weak explanatory power regarding the Qur’an’s generic diversity (especially Medinan legislative sūras), and insufficient integration with new codicological evidence. Conclusion: Despite establishing a necessary and influential paradigm, Neuwirth’s approach requires integration with new manuscript findings and systematic dialogue with the Islamic exegetical heritage to achieve a comprehensive analysis of the muṣḥaf. Her work’s enduring value lies more in opening fundamental questions and charting a new path than in offering final answers. هدف: این مقاله با هدف واکاوی نظام‌مند و ارزیابی انتقادی رویکرد آنگلیکا نویورت، قرآن‌پژوه آلمانی، به مفهوم «مُصحَف» قرآنی انجام شده است. مسئله محوری، فهم چیستی مصحف به عنوان متن مکتوب و نسبت آن با قرآن به عنوان اعلان شفاهی است. روش پژوهش: روش این مقاله تحلیلی-انتقادی است. نویسنده با بررسی پروژه «کورپوس کورانیکوم» و مبانی نظری نویورت (از جمله تاریخ‌گذاری در بستر «دوران متأخر باستان»، دوگانه قرآن/مصحف، بینامتنیت، و نظریه شفاهی‌ت)، ضمن احصای دستاوردها، به نقد ساختاری و روش‌شناختی دیدگاه او پرداخته است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که مهم‌ترین دستاورد نویورت، احیای تاریخمندی زمینه‌مند قرآن و ارائه چهارچوبی جدید در قرآن‌پژوهی غرب است. با این حال، رویکرد او با محدودیت‌های بنیادینی مواجه است: خطر تقلیل‌گرایی در دوگانۀ شفاهی-مکتوب، اتکای بیش از حد به تاریخ‌گذاری‌های کلاسیک نولدکه، غفلت نسبی از سنت تفسیری درون‌اسلامی، ضعف در تبیین تنوع ژانری قرآن (به ویژه سوره‌های مدنی)، و عدم ادغام یافته‌های نوین نسخه‌شناسی. نتیجه‌گیری: رویکرد نویورت اگرچه یک پارادایم ضروری و اثرگذار بنیان نهاده، برای دستیابی به تحلیلی جامع از مصحف نیازمند تلفیق با شواهد نسخه‌شناختی جدید و گفت‌وگوی نظام‌مند با میراث تفسیری اسلامی است. ارزش کار نویورت بیشتر در گشودن پرسش‌های اساسی و ترسیم مسیری نوین است تا ارائه پاسخ‌های نهایی.

http://qer.journals.miu.ac.ir/article_11717_50c264a4e9a2708efb3b463b7aa1fa64.pdf